เพลงชาติ เป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกถึงตัวตนของชาตินั้นๆ ดังนั้น การจะรู้จักประเทศใดสักประเทศหนึ่งจึงสามารถศึกษาได้จากเพลงชาติของประเทศนั้นๆ ที่ผ่านๆมาเราได้พูดถึงข้อมูลโดยละเอียดของเพลงชาติไทย รวมไปถึงประวัติเพลงชาติไทยแล้ว วันนี้เราจะมาศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับเพลงชาติของเพื่อนบ้านของเราในสมาคม AEC ดังเช่น เพลงชาติของสปป.ลาว ที่จะกล่าวถึงต่อไป

เพลงชาติลาว ฉบับแรก (พ.ศ.2484-2518)

สปป.ลาว มีเพลงชาติฉบับแรกในปีพ.ศ.2484 โดยมี ดร.ทองดี สุนทอนวิจิด เป็นผู้ให้ทั้งคำร้องและทำนอง เพลงชาติฉบับแรกนี้ได้รับการประกาศใช้อย่างเป็นทางการเมื่อปี พ.ศ.2490 ในขณะนั้นประเทศลาวมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขของชาติ เนื้อหาของเพลงชาตินอกจากจะแสดงถึงความเป็นมา อัธยาศัยของชนในชาติ สภาวะความเป็นปึกแผ่นของชาติแล้ว ยังระบุถึงความจงรักภักดีของประชาชนที่มีต่อประมุขของตน  ดังมีเนื้อหาและรายละเอียดต่อไปนี้

“ชาติลาวตั้งแต่เดิมมา ขึ้นชื่อลือชาอยู่ในอาซี ชาวลาวผูกพันไมตรี ร่วมสามัคคีฮักห่อโฮมกัน  รักชาติรักประเทศเรา รักเจ้าปกเกศเกศา โฮมฮักร่วมศาสนา แต่โบราณมารักษาดินแดน บ่ให้ชาติใดมารวน ราวีรบกวนยาดแย่งชิงเอา ใครขืนเข้ามาลู่วุ่นวาย สู้จนตัวตายต้านทานศัตรู ช่วยเชิดชูเลือดเนื้อเชื้อเผ่า ฟื้นฟูกู้เอาบรรเทาทุกข์กัน”

คำที่น่าสนใจคำแรกคือ “อาซี” คำนี้คือ เอเชีย ที่ออกเสียงตามสำเนียงของฝรั่งเศส ทำให้เห็นว่า จากการที่ครั้งหนึ่งสปป.ลาวเคยเป็นอาณานิคมของประเทศฝรั่งเศสนั้น ทำให้ได้รับอิทธิพลทางภาษามาใช้บ้างเหมือนกัน

“รักชาติรักประเทศเรา รักเจ้าปกเกศเกศา โฮมฮักร่วมศาสนา” ข้อความนี้เด่นชัดถึงระบอบการปกครองในอดีตว่า ยึดมั่นในชาติ ศาสน์ กษัตริย์ เหมือนชาติไทยในปัจจุบัน ซึ่งเป็นรูปแบบของประเทศที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข  และสุดท้าย

เพลงชาติฉบับแรกของสปป.ลาวมีเนื้อหาที่ลักษณะนิสัยของคนในชาติว่า เป็นผู้มีใจรักความสามัคคี มีน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ในประโยค “ชาวลาวผูกพันไมตรี ร่วมสามัคคีฮักห่อโฮมกัน”

เพลงชาติลาวฉบับที่ 2 (พ.ศ.2518-2531)

เนื่องจากในปีพ.ศ. 2518 พรรคประชาชนปฏิวัติลาวล้มล้างรัฐบาลระบอบกษัตริย์ลง เพลงชาติลาวทีมีเนื้อหาแสดงความจงรักภักดีต่อกษัตริย์จึงต้องมีการเปลี่ยนเนื้อร้องใหม่ไปด้วย ซึ่งเพลงชาติฉบับนี้ถูกประกาศใช้อย่างเป็นทางการในวันที่ 2 ธันวาคม  2518 ซึ่งเป็นวันสถาปนาสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) และได้ใช้มาจนถึงปี 2531 จึงเปลี่ยนแปลงมาใช้ฉบับที่ 3 ซึ่งใช้ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบันนี้

เพลงชาติลาวฉบับที่ 3 (พ.ศ.2531-ปัจจุบัน)

“ซาดลาวตั้งแต่ใดมา ลาวทุกถ้วนหน้าเซิดซูสุดใจ ฮ่วมแฮงฮ่วม จิดฮ่วมใจ สามัคคีกันเป็นกำลังเดียว เด็ดเดี่ยวพ้อมกันก้าวหน้า บูซาซูเกียดของลาว ส่งเสิมใซ้สิดเป็นเจ้า ลาวทุกซนเผ่าสะเหมอพาบกัน บ่ให้พวกจักกะพัดและพวกขายซาดเข้ามาลบกวน ลาวทังมวนซูเอกะลาดอิดสะละพาบของซาดลาวไว้ ตัดสินใจสู้ซิงเอาไซ พาซาดก้าวไปสู่ความวัดทะนา”

เพลงชาติฉบับนี้ ประพันธ์เนื้อร้องโดย ท่านสีซะนะ ส่วนทำนองเป็นของดร.ทองดี เนื้อหาของเพลงชาติระบุความเป็นชาติลาวในปัจจุบันที่ปกครองในระบอบ สาธารณประชาชน หรือที่เรียกว่า สปป.ลาว เนื้อหาเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ที่เคยมีในเพลงชาติฉบับแรกหายไป คงรักษาความเป็นชนชาติเดิมไว้คือ ชนชาติลาวยังเป็นผู้รักความสามัคคี ส่วนที่เป็นรูปแบบการปกครองได้เปลี่ยนเป็นการยืนยันว่า สปป.ลาวนั้นเป็นชาติที่รักเกียรติ ส่งเสริมเรื่องสิทธิ์เสมอกันของทุกคน ดังที่ใช้คำว่า  “ส่งเสิมใซ้สิดเป็นเจ้า ลาวทุกซนเผ่าสะเหมอพาบกัน” ซึ่งสปป.ลาวเชื่อว่า ด้วยระบอบการปกครองนี้ทำให้ประเทศชาติสามารถปกป้องตนเองจากการรุกรานของชนชาติอื่นได้ ตลอดจนสามารถนำพาประเทศชาติไปสู่ความพัฒนาต่อไป ดังเนื้อหาเพลงที่ว่า

“บ่ให้พวกจักกะพัดและพวกขายซาดเข้ามาลบกวน ลาวทังมวนซูเอกะลาดอิดสะละพาบของซาดลาวไว้ ตัดสินใจสู้ซิงเอาไซ พาซาดก้าวไปสู่ความวัดทะนา” ซึ่งหมายถึง ชนชาติลาวจะไม่ยอมให้พวกจักรวรรดิ คือนักล่าอาณานิคมมารบกวน ชาวลาวทั้งหมดพร้อมที่จะเชิดชูเอกราช และอิสรภาพของชาติเอาไว้ พร้อมกันนั้น ก็จะนำพาประเทศไปสู่การพัฒนาต่อไป

จะเห็นได้ว่า เพลงชาตินั้นเป็นสัญลักษณ์บ่งบอกลักษณะความเป็นชาติของตน ประกาศให้นานาประเทศได้รับรู้ถึงเป้าหมายอุดมการณ์ของชนในชาติ การทำความรู้จักประเทศและประชาชนในชาติจึงสามารถศึกษาผ่านเพลงชาติของประเทศนั้นๆ ได้ การศึกษาเพลงชาติลาว ก็ย่อมทำให้เรารู้จักประเทศเพื่อนบ้านแห่งนี้ได้ลึกซึ้งขึ้น

บทความลิขสิทธิ์โดย เพลงชาติ.com ครบเครื่องเรื่อง “เพลงชาติไทย”