ทุกเช้าเวลาแปดนาฬิกาและเย็นเวลา 18.00 น. เป็นเวลาที่คนไทยรู้กันทั่วว่า เราจะเคารพธงชาติพร้อมกัน และก่อนที่เพลงชาติไทยจะดังขึ้น เราจะได้ยินเสียงๆ หนึ่งที่เราคุ้นหูกันมานาน เป็นเสียงที่ทรงพลัง หนักแน่น และเหมือนจะปลุกความรักชาติในใจเราให้ฮึกเหิมทุกครั้งที่ได้ยิน

“ธงชาติและเพลงชาติไทย เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นไทย

เราจงร่วมใจกันยืนตรงเคารพธงชาติ ด้วยความภาคภูมิใจในเอกราช

และความเสียสละของบรรพบุรุษไทย”

อยากรู้เหมือนกันว่าเสียงใคร?  ทำไมจึงใช้เสียงนี้โดยไม่เปลี่ยนเป็นเวลาตั้ง 30 กว่าปีแล้ว และใครกันนะคือผู้ให้เสียงก่อนเริ่มเพลงชาติไทย

รู้จักประพันธ์ หิรัญพฤกษ์

ตามประวัติของคุณประพันธ์ หิรัญพฤกษ์ที่ถอดจากบทสัมภาษณ์ของท่านเอง ทำให้ทราบว่า คุณประพันธ์นั้น ก่อนเคยเป็นนักดนตรีประจำวง “สุนทราภรณ์” ซึ่งเป็นวงดนตรีที่มีชื่อเสียงและได้รับการยอมรับจากผู้ฟังอย่างกว้างขวาง แม้แต่ในยุคนี้ก็ยังมีผู้สืบทอดเพลงและดนตรีสไตล์ “สุนทราภรณ์” อยู่ แต่ครั้งหนึ่งในอดีตมีนักดนตรีจากวงนี้ ได้เปลี่ยนชีวิตของตัวเองโดยการเข้ามาเป็นข้าราชการในกรมประชาสัมพันธ์ ในตำแหน่งผู้ประกาศข่าว ตั้งแต่ปี พ.ศ.2510 และรับราชการนานเป็น 40 ปี จากประสบการณ์ด้านการใช้เสียงของเขาเป็นเวลายาวนาน จึงไม่แปลกเลยที่เสียงทุ้มทรงพลังของเขา รวมถึงจังหวะการอ่านที่เข้ากับเนื้อหา จะสามารถปลุกคนไทยให้เคารพธงชาติด้วยใจที่ตระหนักถึงคุณความดีของบรรพบุรุษและรัก หวงแหนชาติไทยได้

โดยส่วนตัว คุณประพันธ์เคยเป็นผู้ได้รับรางวัล “ผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น” ซึ่งเป็นรางวัลที่เจ้าตัวภูมิใจมาก และจากรางวัลนี้เอง ทำให้มีผู้เชิญคุณประพันธ์ไปบรรยายเพื่อถ่ายทอดความรู้เรื่องการใช้ภาษาไทยแก่คนรุ่นหลัง ซึ่งคุณประพันธ์มีอุดมการณ์แน่วแน่ที่จะถ่ายทอดอย่างสุดความสามารถ เนื่องเพราะเห็นว่าภาษาไทยเราคือภาษาหลักที่สำคัญและไม่มีใครเหมือน

เสียงที่ใช่ — ผู้อ่านคำขึ้นต้นก่อนเคารพเพลงชาติ

คุณประพันธ์เล่าว่า หลังการปฏิวัติเมื่อปี 2524 คุณสุรินทร์ แปลงประสบโชค ผู้อำนวยการช่อง 11 ยุคนั้น ได้เขียนข้อความดังกล่าวขึ้นมา แล้วให้คุณประพันธ์เป็นคนอ่าน ออกอากาศตั้งแต่ปี 2524 เรื่อยมาจนถึงปี 2554 คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ ได้ให้ คุณประพันธ์ไปอัดเสียงใหม่ โดยใช้ข้อความเดิม นั่นหมายถึง ตั้งแต่ปี 2524 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน เสียงอ่านนำก่อนเคารพธงชาติและเพลงชาติไทยก็เป็นเสียงของคุณประพันธ์มาโดยตลอด และกลายเป็นเสียงอมตะที่คนไทยคุ้นหูจนอยากรู้เป็นอย่างมากว่า เป็นเสียงของใคร

ความภูมิใจของเจ้าของเสียง

จากการที่ได้รับเลือกให้เป็นผู้อ่านบทนำก่อนเปิดเพลงชาติไทย สร้างความภาคภูมิใจให้แก่คุณประพันธ์เป็นอย่างยิ่ง ในฐานะที่เกิดมาชาติหนึ่งได้ทำงานระดับชาติ ทำงานเพื่อประเทศแบบนี้ แน่ล่ะ เป็นใครก็คงอดที่จะรู้สึกเช่นคุณประพันธ์ไม่ได้ ที่เสียงและคำพูดไม่กี่คำของเรามีอานุภาพต่อความรู้สึกของคนไทยทั้งชาตินานหลายสิบปี สิ่งเหล่านี้ย่อมจดจารึกไว้ในหัวใจ คือ ความภาคภูมิใจที่ได้รับใช้ชาติ

ความสำคัญของเสียงนำเพลงชาติไทย

ในทัศนะของคุณประพันธ์ซึ่งเป็นเจ้าของเสียงมองว่า คำเหล่านั้นเป็นการเตือนสติให้หยุด ให้คิด เพื่อจะได้ไตร่ตรองตามเนื้อหาในเพลงชาติว่า เมืองไทยของเรา ชาติไทยของเรา เป็นอยู่มาได้จนทุกวันนี้ก็เพราะ เรามีบรรพบุรุษไทยที่ช่วยกันเอาชีวิต เลือดเนื้อของตน คุ้มครองปกป้องรักษาเอาไว้ ลูกหลานอย่างเราจึงได้มีผืนแผ่นดินอยู่อย่างเป็นสุขจนถึงทุกวันนี้

หากคุณเป็นคนหนึ่งที่มีน้ำเสียงทุ้ม ไพเราะ น่าฟัง คงอยากมีสักครั้งในชีวิตที่อยากให้เสียงของตัวเองได้ทำหน้าที่เพื่อชาติและทุกคนในชาติอย่างคุณ ประพันธ์ หิรัญพฤกษ์ คนนี้ ที่ในวันที่มีวัยเกือบ 80 ปีแล้ว เสียงของเขาก็ยังทำหน้าที่อย่างเข้มแข็งในการกระตุ้นให้คนไทยมีจิตสำนึกรักชาติ รักความเป็นไท และต่อไป แม้เขาจะจากโลกนี้ไป เสียงของเขาก็คงยังทำหน้าที่ต่อ จนกว่าจะมีใครมาเปลี่ยนแปลง

นี่คือเขา คนที่คนไทยทั้งประเทศอยากรู้จัก คุณประพันธ์ หิรัญพฤกษ์ เจ้าของเสียงนำก่อนเคารพธงชาติทุกเช้าเย็น

บทความลิขสิทธิ์โดย เพลงชาติ.com ครบเครื่องเรื่อง “เพลงชาติไทย”